محیط های شهری در قبل از انقلاب صنعتی با طبیعت منافاتی نداشته اند، اما با ظهور صنعت، چهره شهرها به سمت تصنعی شدن پیش رفته است که این پدیده دلزدگی مردم از محیط شهری را در پی داشته و همین امر سبب شده تا مردم در اولین فرصت به دست آمده به فضاهای طبیعی موجود در حومه شهرها پناه ببرند؛ به دنبال این ضرورت، مدیران شهری لازم دیدند در برنامه ریزی شهری، پارک های بیرون از شهر را هم لحاظ کنند. پارک ملت زاهدان از جمله این پارک ها می باشد. در این پژوهش سعی شده است بر اساس رویکرد ترجیحات مردمی با استفاده از مدل طبقه بندی کیفیت (Quality Sorting) به ارزیابی بصری وضع موجود در این پارک پرداخته شود. بر اساس این مدل فضای پارک با توجه به تیپ های منظر موجود به پهنه های مختلفی تقسیم شد: 1. پهنه فضاهای طراحی شده 2. پهنه بازی ها 3. پهنه با پوشش طبیعی. در ادامه 495 عکس در دو نوبت از پهنه ها تهیه شده و با توجه به اهداف مورد مطالعه برای هر پهنه، 8 عکس و در مجموع 24 عکس از مجموع عکس های گرفته شده، انتخاب گردید؛ مردم این عکس ها را با توجه به ترجیحاتشان در پنج دسته رتبه بندی نمودند (عکس های خیلی زیبا، زیبا، معمولی، زشت و خیلی زشت). نتایج تحقیق نشان می دهد بیشترین ترجیحات بازدید کنندگان در قالب گروه سنی 15 تا 24، از بین سه پهنه مورد بررسی، پهنه با پوشش طبیعی با 50% ترجیحات می باشد، بیشترین ترجیحات بازدید کنندگان در قالب گروه سنی 25 تا 49، پهنه فضاهای طراحی شده با 46% ترجیحات و بیشترین ترجیحات بازدید کنندگان در قالب گروه سنی 50 سال به بالا، از بین سه پهنه مورد بررسی، پهنه بازی ها با 36% می باشد.

انسان از طریق حواس پنجگانه با محیط اطراف خود ارتباط برقرار می نماید. از این میان، حس بینایی بیش ترین نقش را در لذت بردن از محیط های طبیعی به خود اختصاص داده است. با توجه به چشم نواز بودن محیط های طبیعی، لازم است مدیران شهری نیز در طراحی محیط پارک ها، عوامل و عناصر بصری را در نظر گرفته تا موجبات رضایت شهروندان فراهم شود. زاهدان به عنوان یک کلان شهر نوظهور در منطقه جنوب شرق، دارای پارک های متعددی از جمله پارک ملت است. این پارک که در مسیر جاده زاهدان - خاش واقع شده، می تواند کارکردی موثر در ایجاد رضایت در مردم شهر داشته باشد. پارک ملت به لحاظ زیبایی شناسی از آسیب های جدی رنج می برد، که این پژوهش سعی در شناسایی و گره گشایی از آن ها دارد. این پژوهش بر اساس رویکرد ترجیحات مردمی، به ارزیابی بصری وضع موجود در پارک ملت زاهدان، با در نظر گرفتن سلیقه شهروندان و با استفاده از مدل طبقه بندی کیفیت (Quality Sorting)، پرداخته است. بر اساس این مدل فضای پارک با توجه به تیپ های منظر موجود به پهنه های مختلفی تقسیم گردیده که عبارتند از: 1. پهنه فضاهای طراحی شده 2. پهنه بازی ها 3. پهنه با پوشش طبیعی. در ادامه تحقیق تعداد 495 عکس در دو نوبت از پهنه ها تهیه شده و با توجه به اهداف مورد مطالعه برای هر پهنه 8 عکس و در مجموع 24 عکس از مجموع عکس های گرفته شده انتخاب گردید، مردم این عکس ها را با توجه به ترجیحاتشان در پنج دسته رتبه بندی نمودند (عکس های خیلی زیبا، زیبا، معمولی، زشت و خیلی زشت). نتایج تحقیق نشان می دهد پهنه فضاهای طراحی شده با 40% ترجیحات، پهنه با پوشش طبیعی با 38% و پهنه بازی ها با 22% از ترجیحات بازدیدکنندگان، به ترتیب از بیش ترین تا کم ترین ترجیحات برخوردارند.

پارک های جنگلی شهری اغلب با دارا بودن زمینه های لازم برای گذراندن اوقات فراغت در فضاهای طبیعی و برانگیخته کردن احساساتی مانند پیوند با طبیعت، بازگشت به خویشتن، شادی و خوشحالی و رهایی از زندگی روزمره، از مهم ترین منابع تامین نیازهای تفرجی شهرنشینان به شمار می روند. بنابراین، مهم ترین وظیفه طراحان و مدیران پارک های جنگلی را می توان حفاظت و ساماندهی منابع و ارزش های گوناگون این نوع پارک ها دانست. منظر این گونه پارک ها نیز به علت تاثیرات فراوانی که در روح و روان استفاده کنندگان می گذارد، یکی از منابع کلیدی و ارزشمند در این گونه پارک ها محسوب می شود که باید در طراحی و ساماندهی منظر به آن توجه شود. هدف از ارزیابی کیفیت بصری منظر، تعیین و مشخص کردن شاخص ها و معیارهایی است که از طریق آن ها بتوان مناظر را حفاظت، احیا یا بازسازی کرد. در واقع از این طریق می توان مناظری را که از لحاظ زیبایی شناختی مناسب اند، حفظ و در صورت لزوم ترمیم و احیا کرد. این تحقیق قصد دارد با رویکرد برنامه ریزی و ارزیابی بصری به توصیه راهبردها و راهکارهایی برای ارتقای کیفیت بصری منظر پارک جنگلی دست کاشت ملت زاهدان دست یابد. بدین منظور با رویکرد ذهنی به زیبایی شناسی منظر برای ارزیابی کیفیت بصری و ارتباط آن با جنبه های ادراکی منظر براساس ترجیحات استفاده کنندگان پرداخته شده است. برای تعیین معیار هایی که استفاده کنندگان در ارزیابی زیبایی یا نازیبایی منظر مدنظر قرار می دهند، ضمن انجام مصاحبه، از روش طبقه بندی کیفیت بصری (Q-sort) استفاده شده است. در انتها، پیشنهادها و راهبردهایی به منظور ارتقا، ساماندهی و بهترکردن منظر محوطه این پارک جنگلی ارائه شده است.

خاک می تواند آلودگی های زیست محیطی را در خود به ثبت برساند و لذا از طریق آنالیز شیمیایی خاک می توان به آلودگی های منطقه پی برد. هدف از این تحقیق میزان عناصر سنین نیکل، روی و سرب در خاک پارک ملت و تاثیر آلودگی هوا بر روی افزایش میزان این عناصر مورد بررسی قرار گرفت، در مجموع 15 نمونه خاک از سطح پارک جمع آوری شد. میانگین غلظت سرب 145، روی 33 و نیکل 62 به دست آمد. نتایج نشان می دهد که غلظت فلز سرب در منطقه بسیار بالاتر از سایر عناصر مورد بررسی می باشد. مقایسه میانگین غلظت سرب در مطالعه حاضر با غلظت آن در پوسته زمین نشان می دهد که غلظت این عنصر در پارک ملت بیشتر از پوسته زمین است که علت افزایش غلظت سرب به دلیل آلودگی هوا می باشد. در ادامه تحقیق نسبت به شناسایی دسترسی بیولوژیک عناصر اقدام شد. میزان دسترسی بیولوژیک فلزات سنگین مختلف در خاک های مورد مطالعه به ترتیب زیر می باشد:pb(55m/kg) >Ni(37 mg/kg)>zn (16mg/kg)با توجه به آنالیز خوشه ای نمی توان گفت که سرب دارای منشا آلی است زیرا ضریب تشابه پایین بین سرب و مواد آلی برقرار شده است.

بیان مساله: فضاهای همگانی بویژه پارک­ها، مکانی حیاتی برای اعضای خانواده­ در هر سنی به حساب می ­آیند، در حالیکه تا به امروز کمتر به بیان شاخص­های کیفیت فضایی برای همه سنین در پارک­ها پرداخته شده و به ندرت الزامات محیط برای گروه­های مختلف سنی ترکیب شده است. اهداف: پژوهش حاضر به دنبال کشف شاخص­ها به عنوان ابزاری برای پیشروی به سوی جوامع مادام ­العمر از دیدگاه فضای شهری برای همه ­ی سنین، در پارک­ها و در سطحی بالاتر ارتقاء کیفیت فضای همگانی می­باشد. روش: این پژوهش از نوع کاربردی و روش تحقیق در آن، توصیفی-تحلیلی است. در پژوهش پیش رو یک متغیر وابسته و 12 متغیر مستقل در پارک ملت قزوین به عنوان میدان پژوهش معرفی شده ­اند. یافته ها: در این تحقیق دریافتیم «راحتی» و «مشارکت اجتماعی و تشویق به روابط بین نسلی» بیشترین تاثیر و «امنیت» و «غنای حسی و بهره گیری از خلاقیت در طراحی» کمترین تاثیر را در کیفیت طراحی پارک ملت، برای همه­ سنین ایفا می­کنند، همچنین شاخص های "ایمنی" و "غنای حسی و بهره ­گیری از خلاقیت در طراحی" در سنین پایین و شاخص های "امنیت" و "احترام به تنوع و تفاوت همه سنین با هر میزان توانایی" در سنین بالا، از مهمترین عوامل موثر بر کیفیت این پارک به حساب می آیند. نتیجه­ گیری: در نهایت دریافتیم که پارک ملت قزوین هنوز به عنوان پارکی برای همه­ سنین نمی­ باشد و در نتیجه متفاوت بودن اولویت شاخص­ها برای سنین مختلف درمی­ یابیم که دستیابی به میانگینی از تمام شاخص­ها می­تواند پارک را برای همه سنین مناسب گرداند.